October 22, 2003

بدون عنوان

تاريخ در ايرانخيلی ها تاريخ نگاری رو علم غربی می
دونند و استفاده صحيح از تاريخ رو هم مختص غربی ها. فرناند برودل، پدر
تاريخ نگاری مدرن، يکبار گفت «اروپايی ها تاريخ نگاری رو درست کردند و بعد
هم خودشون ازش استفاده کردند». از طرفی، خيلی های ديگر هم به اين نکته
اشاره کرده اند که در ايران و هند و چين و بقيه جاها هم تاريخ نگاری وجود
داشته، حتی قبل از هرودوت يونانی. به نظر من اما تاريخ نگاری در ممکلت ما
حداقل، هميشه «وقايع نگاری» بوده: شرح اينکه فلان شاه کی بهمان مملکت رو
فتح کرد. تاريخ نگاری به معنی بررسی جامعه شناختی و موشکافانه وقايع
تاريخی کمتر توی جامعه ما وجود داشته. از طبری گرفته تا استرآبادی، همه
فقط شرح وقايع می دهند و بس، هرچند که شايد اينجا بشه حساب بيهقی و تاريخ
بی نظيرش رو از همه جدا کرد. توی بقيه دنياي اسلام هم «مقدمه» ابن خلدون
برای خودش استثناييست و به حسابی، اولين کتاب جامعه شناسی واقعی. به
هرحال، تاريخ نگاری برای مردم مملکت ما شده شرح احوال گذشتگانی در
داستانهای تک تک و جدا جدا که به ما ربطی هم ندارند. چند نفر رو ديديد تا
حالا که گفته اند:«به ما چه که کورش و هوخشتره چکار کردند.»، و همين
کارهای کورش و هوخشتره، يعنی وقايع نگاری، يعنی اسکلت و استخوان تاريخ.
موقعی که سعی کرديم بفهميم اين کارها روی زندگی هر روزه ما چه اثری گذاشته
اند و می گذارند، اون موقع تاريخ بوجود آمده، و کسی هم نمی تونه ادعا کنه
که به وضعيت هرروزه خودش بی توجهه.
اين ديد وقايع نگارانه به تاريخ ايران، باعث شده که تاريخ برای بعضی ها
تبديل بشه به مايه فخر فروشی. «تاريخ دو هزار و پانصد ساله»(کذا)، «موقعی
که ما با قاشق چنگال غذا می خورديم، اونها وحشی بودند» و احساسات ضد عربی
و ضد هندی و ضد هرکسی که از «نژاد پاک آريايی» نباشه و از اين حماقتها،
شده درک بعضی ها از تاريخ. از طرف ديگه هم بعضی ها اظهار می فرمايند که :
«کورش و شاپور به ما چه؟ اونها يک تمدن کامل داشتند، اما ما که شهروندان
يک کشور جهان سوميم.»، يعنی که تمام اخلاف کورش و شاپور ناپديد شدند و ما
مردم از بيخ زار و بدبخت جهان سومی از زير سنگ آمديم بيرون؟
خلاصه، من تاريخ نگار ايرانی، اصلا" نمی دونم با مخاطبينم و هموطنان
گرامی، چکار بايد بکنم. مانده ايم معطل! پانوشت: ما که وسعمون به لينکدونی
زدن نمی رسه (ترجمه: بلد نيستيم مووبل تايپ سوار کنيم)، ولی بايد اين لينک رو براتون می ذاشتم!

پانوشت 2: نخير نمی شه، اين رو هم بخونيد!

Posted by Khodadad at October 22, 2003 02:31 PM