July 24, 2003

سغدستان: مرکز تجارت راه ابريشم.

سغدستان: مرکز تجارت راه ابريشم.
چند وقته که شديدا" مشغول تحقيق در مورد تاريخ سغد هستم (بعضی ها حتما" می
دونند که من خوره اين مطلبم!).تاثير اقتصادی و فرهنگی سغد روی فرهنگ
ماوراالنهر، ترکستان، ايران، و حتی چين، يکی از جالبترين فصلهای تاريخ
ايرانه. اگر می خواهيد در مورد سغدستان بيشتر بدونيد، اينجا رو بخونيد، و برای اطلاعات در مورد زبان سغدی و زبانهای ايرانی به طور کل، مقاله من
رو يک نگاه کنيد.
اما چيزی که باعث شد امروز اينجا در مورد سغد بنويسم، اتفاق جالبيه که
برام افتاد. چند سال قبل، توی دانشگاه برکلی، يک باستانشناس معروف به اسم
فرانتز گرنه، يک سخنرانی داشت در مورد کشفياتش توی سمرقند و پنجيکنت،
شهرهای اصلی سغدستان. يکی از کشفياتش، البته بعد از کشف اوليه توسط روسها،
پيدا کردن کلی طومار و نامه بوده از يک قلعه نزديک پنجيکنت به اسم "کوه
مغ". (غری مغ به زبون سغدی). توی اين نامه ها، جزويات فتح سغدستان توسط
اعراب تحت فرماندهی سعيد الحرشی، ثبت شده، اونهم به صورت نامه و گزارشهای
لحظه به لحظه جاسوسها به پادشاه سغدستان، ديواشتيچ. واقعا" خوندن اين نامه
ها جالبترين کاريه که يک دوستار تاريخ می تونه بکنه (الان همه می گين، وای
خدا، مرديم از کسالت!). اما جدا"!
خلاصه، بعد از خوندن اين نامه ها، فکر کردم که يک مقاله بنويسم در مورد
آخرين روزهای سغدستان و اينکه عربها چطوری يکی از آخرين قسمتهای امپراتوری
ساسانی رو فتح کردند. شروع کردم تحقيق و نوشتن و تقريبا" تمومش کردم. دو
هفته پيش، به گرنه ايميل کردم که ازش بپرسم که براش اشکال نداره از نامه
هاش استفاده کنم، ديدم يک رونوشت مقاله آخرش رو برام فرستاده که دقيقا"
همين مطلب رو نوشته! حتی کتابها و مقالاتی هم که ازشون استفاده کرده،
همونهايی هستند که من از روش تحقيق کردم! خلاصه کمی دماغم سوخت، ولی هم
خودم خنديدم، هم دکتر گرنه! يک معذرت خواهی هم کرد که مقالش رو زودتر از
من به چاپ رسونده! نتيجه اينکه اگر فکر بکری داريد، روش نخوابيد که کهنه
می شه و بعد شما می مونيد و يک سال تحقيق!

Posted by Khodadad at July 24, 2003 10:58 AM