search
contact
khodadad21 [at] yahoo [dot] com
latest entries
archives
May 2008
April 2008
March 2008
February 2008
December 2007
November 2007
October 2007
September 2007
August 2007
July 2007
June 2007
May 2007
April 2007
March 2007
February 2007
January 2007
December 2006
November 2006
October 2006
September 2006
August 2006
July 2006
June 2006
May 2006
April 2006
March 2006
February 2006
January 2006
December 2005
November 2005
October 2005
September 2005
August 2005
July 2005
June 2005
May 2005
April 2005
March 2005
February 2005
January 2005
December 2004
November 2004
October 2004
September 2004
August 2004
July 2004
June 2004
May 2004
April 2004
March 2004
February 2004
January 2004
December 2003
November 2003
October 2003
September 2003
August 2003
July 2003
June 2003
May 2003
April 2003
March 2003
February 2003
January 2003
December 2002
November 2002
October 2002
September 2002
August 2002
July 2002
June 2002
May 2002
April 2002
March 2002
February 2002
January 2002
December 2001
November 2001
powered by
May 21, 2005
فارسی و عربی
در صد سال گذشته، به دلايل مختلفی، بخصوص احساسات وطنپرستی، اقدامات زيادی برای جايگزين کردن کلمات خارجی، بخصوص عربی، در فارسی انجام شده. اثرات خوب يا بد اين کار، توسط خيلی ها نقد شده و نه از عهده من برمياد و نه در حوصله اين وبلاگه.
به نظر من، اين اقدام در کل مثبت بوده و با در نظر گرفتن اينکه زبان، يک مجموعه زنده است، خود متکلمان زبان فارسی (من و شما)، تصميم گرفته اند که کدوم کلمات رو ترجيح می دهند و در گفتگوی هرروزه استفاده می کنند (هواپيما بجای طياره و ارتش بجای عسکر جا افتاد، اما هنوز هم مردم سلول رو به ياخته ترجيح می دند).
اما بجز جايگزينی کلمات، يکی از مسائل مهم، مسئله تصحيح دستور زبانه. در حالی که من با وطنپرستی دو آتيشه برای «پاک» کردن زبان فارسی از کلمات عربی (سره نويسی) شديدا" مخالف هستم و فکر می کنم وقتی کلمه ای وارد زبان فارسی شد، جزو زبان ما می شه، در عين حال طرفدار کامل تصحيح دستور زبان هستم (به زودی در مورد اين مسئله کلمات "فارسی" هم خواهم نوشت).
در اينجا، دو تا مسئله دستوری مورد نظرمه. يکی جمع مکسر، و اکثرا" جمع مکسر غلط، عربی برای کلمات فارسی (يا کلمات ديگر غير عربی)، و يکی ديگه، استفاده از پسوند مونث ساز برای کلمات.
در مورد اول، بخصوص در موارد رسمی، مسئله مسخره می شه. مثلا"، کلمه دفتر که يک کلمه يونانيه، به صورت دفاتر جمع بسته می شه. اسم طايفه ارمنی ، تبديل می شه به ارامنه! حالا خوبه که جمع مکسر طايفه های ديگه که تا صد سال قبل معمول بود، حالا ديگه استفاده نمی شند: اکراد (برای کردها)، اتراک (ترکها)،و الوار (لرها)!!! (باور نمی کنيد، مدارک دوره قاجار رو بخونيد!).
جمع مکسر عربی در زبان فارسی قابل استفاده نيست. علامت جمع در فارسی، کلمه "ها" است و در بعضی مواقع "ان" (درختان).
مسئله دوم، استفاده از پسوند "ه" است برای مونث سازی. زبان فارسی، فاقد علامت مونث سازی است. هيچ کلمه فارسی دارای جنسيت نيست، و اگر کلمه ای وارد فارسی شده، حتی اگر در زبان اصلی دارای انواع مونث و مذکر بوده، در زبان فارسی فقط يک جنسيت اون استفاده می شه.
بخاطر همين، استفاده از کلماتی مانند "شاعره"، " مديره"، "زوجه"، و "نجيبه" در فارسی اشتباهه. پروين اعتصامی و ناصر خسرو در فارسی، هردو شاعر هستند، و يک مرد يا يک زن، هردو نجيب .
Posted by Khodadad at May 21, 2005 11:43 AM
Comments
يکی از جمع مکسرهای غلط و رايج: «اساتيد» که خود عربها هم به کار نمیبرن.
Posted by: امين at May 22, 2005 06:50 PM
مرسي بخاطر اين چيزهايي كه مي نويسي ! يه وقتهايي خيال منو بابت اينكه فكر مي كنم دارم خيلي محاوره اي مي نويسم راحت مي كنه . كلا مي گم ها !
Posted by: آلوچه خانوم at May 23, 2005 02:52 AM
با مخالفتت با سره نويسي ِمتعصبانه موافقم!
Posted by: Amirmehdi at May 23, 2005 09:33 AM
با تشكر؛ اين صحبت خيلى جالب است... دو سه نكته كوچك: اولا،ا اگر استفاده از كلمات منفرد عربى صلاح هست، چرا فقط جمع مكسر اشتباهه؟ نمونه هاى زيادى در فارسى داريم از جمع مكسر، بعضي از انها كاملا معمول و رايج هستند... خود شما در اين وبلاگ از كلمه "مواقع" استفاده ميبريد، كه جمع مكسر ميباشد.در نظر من استفاده از جمع مكسر در زبان فارسى ان را عمدتا صلاح كرده است. در پاسخ به دوست ديگر، جناب اقاى امين، در عربي "اساتذة" جمع "استاذ" است - ما به فارسى در تلفظ كلمه ها را "استاد" و "اساتيد" كرده ايم كه هر دو در نظر من مقبولند!
Posted by: kamran at May 24, 2005 06:45 AM
کار جالبی است، ادامه بده.
راستی میادین و اساتید هر دو غلط هستند و استفاده از این دسته واژهها این تصور را ایجاد میکند که این واژهها در اصل عربی بودهاند. همانطور که در مورد میدان چنین ادعایی وجود دارد!
Posted by: mehrdad at May 24, 2005 10:53 AM
کامران جان! متشکر بخاطر نظرتون. اولا" عرض شود که کلمه استاد صد در صد فارسيه. در نتيجه اين جمله شما که "عربي "اساتذة" جمع "استاذ" است - ما به فارسى در تلفظ كلمه ها را "استاد" و "اساتيد" كرده ايم..." معنی درستی نداره، چون استاذ عربی از کلمه فارسی مياد (د بعد از حرف صدادار در فارسی نو کلاسيک به ذ تبديل می شده. اين فرم کلمه است که به عربی وارد شده و هنوز هم به صورت استاذ استفاده می شه).
در مورد اينکه چرا جمع مکسر غلطه. دليلش اينه که جمع بستن در هرزبان جزو دستور اون زبانه. قرض گرفتن کلمه به صورت مفرد در همه زبانها معموله، اما همه اين کلمات وقتی وارد زبان جديد می شند، بايد از قوانين دستوری آن زبان پيروی کنند. مثلا" کلمه عربی «رزق» که از پارسی ميانه «روزيک» قرض گرفته شده، در عربی از قوانين دستوری عربی پيروی می کنه و مثلا" با ورود به صيغه های مختلف، اسم فاعلی مثل رزاق می سازه که کاملا" در عربی درسته.
به همين دليل، وقتی هم کلمه ای وارد زبان فارسی ميشه، بايد از قوانين دستوری فارسی پيروی کنه، و يکی از اين قوانين، جمع بسته. اگر اينطور نباشه که بايد به جای «ماشين ها» در فارسی بگيم «ماشينز» و «تلويزيون» که در فارسی از فرانسه قرض گرفته شده، بصورت «ل تلويزيون» جمع بسته بشه.
Posted by: khodadad at May 24, 2005 12:30 PM