« تنه به تنه بزرگان! | Main | دو قرن سکوت؟ »

February 02, 2006

فايده

داشتم توی مجله هارپرز يک مقاله می خوندم در مورد جوايز. بحثش اين بود که عادت جايزه دادن، بخصوص برای دستاوردهای هنری که از جايزه ادبيات نوبل شروع شده، هنر رو محدود کرده به فايده داشتن و به يک قله ای دست پيدا کردن که اين جوايز مشخصش می کنند. مجله ها وقتی از نويسنده ای اسم می برند، می نويسند مثلا" آقای فلان و فلان، برنده جايزه پوليتزر ادبيات. يا خانم بهمان، برنده جايزه فلان در نقاشی. يعنی اينکه هنر موقعی اهميت پيدا می کنه که جايزه ای گرفته باشه و قدرش رو ثابت کرده باشه.

اين مطلب به فکرم انداخت که چقدر اين حرف درسته! کسی به ون گوگ يا دگا يا ميکل آنژ جايزه نمی داد، اما اونها اهميت کارهاشون رو در طول زمان نشون دادند. در دوران ويکتور هوگو، جايزه نوبل ادبيات نبود، اما هنوز هم نويسنده های دوران کلاسيک سمبل های ادبی هستند. چطور شد که ميزان ما از هنر وابسته شد به جايزه؟

بعد به فکر رشته خودم افتادم و سوالی که بارها ازم پرسيده اند: تاريخ به چه درد می خوره؟ چه «استفاده ای» داره. جواب من هم اکثرا" اين بوده که به هيچ درد، و استفاده اش هم بستگی به علاقه آدم داره. هيچوقت به اين حرف بی ربط که تاريخ به اين درد می خوره که اشتباهات گذشته رو تکرار نکنيم يا «گذشته چراغ راه آينده است» اعتقاد نداشتم. تاريخ می خونم چون ازش لذت می برم.

اما واقعا" يک مورخ به چه درد می خوره؟ در ايران، احتمالا" فقط به درد درس دادن در مدرسه و خوشبخت که باشه، در دانشگاه. اگر رشته اش مثل من تاريخ باستان باشه که احتمالا" هيچکدوم. اما در اينجا (امريکا و «غرب»( چی؟

از بين استادهام و بقيه، حداقل دو مورد می شناسم که استادهای تاريخ باستان و قرون وسطی هستند و هردو از مشاوران وزارت دفاع امريکا (پنتاگون). می پرسيد به چه درد می خورند؟ يک چيزی که تاريخ می تونه به آدم نشون بده، اينه که کشورهای مختلف تحت چه شرايطی در وضعيت امروزشون قرار گرفتند؟ چه عواملی باعث شکل گيری يک جامعه شدند. مردم اين جامعه به چه چيزهايی اهميت می دند و چه طرز فکری رو قبول دارند. اين چيزيه که يک مورخ تاريخ باستان يا قرون وسطی درش می تونه خيلی کمک باشه.

غير از اين، اين مورخ می تونه به شما نشون بده که جامعه خودتون چه ديدی از گذشته خودش داره، چه چيزهايی رو (غلط يا درست) جزوی از فرهنگ خودش می دونه و چه چيزهايی رو «خارجی». مثلا" تصور جامعه غرب از خودش به عنوان پرچمدار تمدن يونان باستان، ساخته و پرداخته قرن ها فرهنگ سازيه، از اروپای دوره رنسانس و روشنگری تا امروز.

در يک حالت ديگه هم مورخ می تونه در جا انداختن يک طرز تفکر مهم باشه. بازهم در جامعه ای که خودش رو ادامه دهنده روم و يونان می دونه، يک مورخ می تونه از نوشته های افلاطون يا از سخنرانی های سيسرو برای اثبات يا هنجار کردن يک بحث بخصوص استفاده کنه. به همين صورت، با معمول کردن اصطلاحات و وارد کردن يک مفهوم جديد به يک بحث، به گسترش دادن يک جدل و عادی کردنش کمک می کنه.

اين موضوع حداقل در امريکا جا افتاده. استادان تاريخ يونان باستان، قرون وسطی اروپا (بخصوص کسانی که در مورد جنگ های صليبی تحقيق می کنند)، و استادان تاريخ خاورميانه باستان و مدرن، همه به طور معمول با مسوولان وزارت دفاع و خارجه امريکا ملاقات می کنند و نظرشون رو در مورد سياست خارجی و اقدامات نظامی امريکا بيان می کنند. البته تقريبا" همه اين اساتيد از قشر همفکر مسوولان انتخاب می شند (در حال حاضر محافظه کارها) که طبيعيه، اما همين صرف وجود داشتنشون مهمه.

اين مطلبيه که در جامعه و سياست جامعه ما فکر کنم کاملا" نديد گرفته شده و يکی از عوامل اصلی نامحبوب بودن تاريخ و رشته های ديگر علوم انسانی و «بی مصرف» بودنشون در ذهن مردم ماست، و عامل اصلی عقب ماندگی مطالعات تاريخی در ايران هم هست. در مملکت ما، تاريخ يک رشته «رومانتيک» و نوستالژيکه که به درد کسانی می خوره که حسرت گذشته رو می خورند. اکثرا فقط به همين جنبه تاريخ نگاه می کنند و علاقشون هم به همينجا ختم می شه (چيزی که من از سوال هايی که ازم می شه متوجه می شم). نگاه به تاريخ در ايران به عنوان يک ابزار نشان دادن تشخصه، اينکه «هنر نزد ايرانيان است و بس» و اينکه ما «دوهزار و پانصد سال تاريخ داريم» (کذا) و همين. عملا" با وجود همه مفتخر بودن به تاريخ درخشان ايران، مردم ما با گذشته خودشون رابطه ای ندارند و بهش بيشتر به عنوان يک تماشاچی که احساسی بيشتر از تحير و سرگرمی نداره، نگاه می کنند.

Posted by Khodadad at February 2, 2006 02:06 AM

Comments

Posted by: koozeh at February 2, 2006 02:46 AM

Posted by: depth at February 2, 2006 04:35 AM

Posted by: AmirT at February 2, 2006 05:23 AM

Posted by: Khodadad at February 2, 2006 08:35 AM

Posted by: نوید at February 3, 2006 01:19 PM

Posted by: azadeh at February 3, 2006 06:11 PM

Posted by: Milf at August 1, 2006 07:07 AM

Posted by: Buy allegra Online at August 2, 2006 04:02 AM

Posted by: Buy ampicillin Online at August 2, 2006 05:34 AM

Posted by: Buy celebrex Online at August 2, 2006 07:21 AM

Posted by: Buy claritin Online at August 2, 2006 09:11 AM

Posted by: Buy clomid Online at August 2, 2006 11:13 AM

Posted by: Buy diflucan Online at August 2, 2006 01:56 PM

Posted by: Buy Evista Online at August 2, 2006 04:02 PM

Posted by: Buy Glucophage Online at August 2, 2006 06:10 PM

Posted by: Buy Imitrex Online at August 2, 2006 08:36 PM

Posted by: Buy Lipitor Online at August 2, 2006 10:50 PM

Posted by: Buy Meridia Online at August 3, 2006 01:22 AM

Posted by: Buy Nexium Online at August 3, 2006 03:13 AM

Posted by: Buy Nolvadex Online at August 3, 2006 04:47 AM

Posted by: Buy Norvasc Online at August 3, 2006 06:38 AM

Posted by: Buy paxil Online at August 3, 2006 08:14 AM

Posted by: Buy Prilosec Online at August 3, 2006 10:02 AM

Posted by: Buy Propecia Online at August 3, 2006 12:43 PM

Posted by: Buy Soma Online at August 3, 2006 03:29 PM

Posted by: Buy zocor Online at August 3, 2006 06:08 PM

Posted by: Buy zoloft Online at August 3, 2006 08:51 PM

Posted by: Buy Zovirax Online at August 3, 2006 11:21 PM

Posted by: Buy zyrtec Online at August 4, 2006 01:55 AM

Posted by: Online Pharmacy at August 4, 2006 04:16 AM

Posted by: Buy Levitra Online at August 4, 2006 08:31 AM

Posted by: Buy viagra Online at August 4, 2006 11:08 AM

Posted by: MilfSeeker at August 4, 2006 01:51 PM

Posted by: MilfCruiser at August 4, 2006 04:13 PM

Posted by: MilfMunchers at August 4, 2006 06:35 PM

Posted by: MilfsExposed at August 4, 2006 09:16 PM

Posted by: ScrewMySexyWife at August 4, 2006 11:51 PM

Posted by: Milf Porn at August 5, 2006 02:16 AM

Posted by: Milf VIDEO at August 5, 2006 04:26 AM

Posted by: Milf Pic at August 5, 2006 07:54 AM

Posted by: Milf Search at August 5, 2006 10:19 AM

Posted by: Mature MILF at August 5, 2006 12:48 PM

Posted by: Hot MILF at August 5, 2006 03:19 PM

Posted by: MILF Movies at August 5, 2006 05:39 PM

Posted by: Young Milfs at August 5, 2006 07:52 PM

Posted by: Black Milf at August 5, 2006 09:46 PM

Posted by: Milf CHALLENGE at August 5, 2006 11:51 PM

Posted by: Milf Anal at August 6, 2006 02:04 AM

Posted by: Milf WHORE at August 6, 2006 03:57 AM

Posted by: Asian milf at August 6, 2006 06:06 AM

Posted by: Horny MILFs at August 6, 2006 08:25 AM

Posted by: milf older at August 6, 2006 10:58 AM

Posted by: Milf Review at August 6, 2006 01:35 PM

Posted by: Teen Lesbian Sex at August 6, 2006 07:28 PM

Posted by: Gay SEX at August 6, 2006 11:00 PM

Posted by: Hentai ANIME at August 7, 2006 02:03 AM

Posted by: Hentai TGP at August 7, 2006 05:18 AM

Posted by: Online Casino at August 7, 2006 08:29 AM

Posted by: Jewelry Rn Watch at August 7, 2006 12:26 PM

Posted by: Ads Jewelry Watch at August 7, 2006 04:05 PM

Posted by: 14k Jewelry Watch at August 7, 2006 08:08 PM

Posted by: Grill Jewelry Watch at August 8, 2006 12:23 AM

Posted by: Pearl Jewelry Watch at August 8, 2006 03:48 AM

Posted by: Gucci Jewelry Watch at August 8, 2006 07:15 AM

Posted by: Sterling Silver Jewelry Watch at August 8, 2006 10:36 AM

Posted by: Rolex Submariner Jewelry Watch at August 8, 2006 06:00 PM

Posted by: Watch Clock Jewelry Repair Shop at August 8, 2006 09:57 PM

Posted by: Hong Kong Jewelry And Watch Fair at August 9, 2006 12:38 AM

Posted by: Jewelry Jewelry Man Product Watch at August 9, 2006 03:18 AM

Posted by: All Product Jewelry Watch Bracelet at August 9, 2006 05:41 AM

Posted by: Jewelry Jewelry Pearl Product Watch at August 9, 2006 07:49 AM

Posted by: Exhibition In Jewelry Switzerland Watch at August 9, 2006 10:32 AM

Posted by: Jewelry Jewelry Markdowns Product Watch at August 9, 2006 01:17 PM

Posted by: Attribselect Department Jewelry Jewelry Product Watch Watch at August 9, 2006 03:30 PM

Posted by: Cum Shot at August 9, 2006 05:57 PM

Posted by: Hot Pussy at August 9, 2006 09:10 PM

Posted by: her first big cock at August 10, 2006 12:04 AM

Posted by: Dallas Jewelry Watch at August 10, 2006 02:48 AM

Posted by: Hip Hop Jewelry Watch at August 10, 2006 05:08 AM

Posted by: Vintage Jewelry Watch at August 10, 2006 07:27 AM

Posted by: Antique Jewelry Watch at August 10, 2006 09:48 AM

Posted by: Silpada Jewelry Watch at August 10, 2006 12:52 PM

Posted by: Man Jewelry Watch Box at August 10, 2006 03:52 PM

Posted by: Paradise Jewelry Watch at August 10, 2006 06:57 PM

Posted by: Jewelry Watch Discount at August 10, 2006 10:07 PM

Posted by: Bakelite Jewelry Watch at August 11, 2006 12:57 AM

Posted by: Wholesale Jewelry Watch at August 11, 2006 03:18 AM

Posted by: Gold Ring Jewelry Watch at August 11, 2006 05:33 AM

Posted by: Turquoise Jewelry Watch at August 11, 2006 07:41 AM

Posted by: Baby Phat Jewelry Watch at August 11, 2006 10:27 AM

Posted by: Gem Jewelry Retail Watch at August 11, 2006 01:13 PM

Posted by: James Avery Jewelry Watch at August 11, 2006 04:02 PM

Posted by: Wedding Ring Jewelry Watch at August 11, 2006 06:23 PM

Posted by: Jewelry Necklace Ring Watch at August 11, 2006 09:26 PM

Posted by: Italian Charm Jewelry Watch at August 12, 2006 12:04 AM

Posted by: her first dp at August 12, 2006 02:42 AM

Posted by: her first anal sex at August 12, 2006 04:50 AM

Posted by: back seat bangers at August 12, 2006 09:09 AM

Posted by: gang bang squad at August 12, 2006 11:34 AM

Posted by: HisFirstGaySEX at August 15, 2006 09:51 PM

Posted by: Gay Sex at August 16, 2006 01:16 PM

Posted by: Giant Gay Cocks at August 16, 2006 03:16 PM

Posted by: His First Huge Cock at August 16, 2006 05:21 PM

Posted by: gay fetish at August 16, 2006 07:52 PM

Posted by: super twink at August 16, 2006 10:29 PM

Posted by: Gay Ebony at August 17, 2006 01:12 AM

Posted by: Muscle Man at August 17, 2006 04:13 AM

Posted by: Gay Asian at August 17, 2006 07:45 AM

Posted by: Gay Hentai at August 17, 2006 11:16 AM